“Serçeşme”nin feryadı

TEKIN ÖZDİL

Altı gün olarak düşünülen Etkinlikler programı hiçbir ciddi çalışma yapılmadan, Tertip komitesinin baypas edilmesiyle yapılmış. Programın mimarları Hacıbektaş halkı veya Alevi Kurumları değil, İstanbul’dan birkaç Türk İslam sentezcisi ve bir gazetenin bir iki çalışanı olmuştur. Sonuç “fiyasko” olmuş.

Hacıbektaş ilçesi herhangi bir ilçe değildir. Aslında “Sulucakarahöyük” nice canlara mekan olmuş, çok eski bir yerleşim merkezi ama, asıl önemi ve değeri yaklaşık 760 yıl önce Hünkar Hace Bektaş Veli’nin buraya gelmesi ve yerleşmesi ile olmuştur. Hacıbektaş yerleşim alanı o günden beri Anadolu’nun ve Alevilerin kalbi durumundadır. Orası “Serçeşme” dir.

Alevi yerleşim alanlarının özellikle 1960 dan bu yana çok hızlı bir şekilde şehre göç vermesi sonucu, Dede-Talip ilişkisi bitme noktasına gelmiş, bunun sonucu da Alevilikteki “oto kontrol” sistemi yara almıştır.

Tarih boyunca sürdürülen “Alevi inancını/kültürünü yok etme, asimile etme” çalışmaları başlangıçta gevşeme gösterse de Cumhuriyet döneminde de devam etmektedir.

Özellikle 12 Eylül 1980 tarihi; bu projenin Uluslar arası güçlerinde desteği ile ülkemizde hayata geçirildiği önemli bir tarihtir. Türkiye Cumhuriyeti’nin, “ılımlı İslam cumhuriyeti”ne dönüşebilmesi için öncelikle Alevilerin; bir an önce Sünnileştirilmeleri yada Şiileştirilmeleri gerekmektedir. Ne olduysa 700 yıldır biz Aleviler için; “siz kafirsiniz, zındıksınız, mülhitsiniz, rafızisiniz, katliniz farzdır vs” diyen zihniyet birden bire hidayete erdi ve “siz; Müslümansınız, hatta özüsünüz…” demeye başladı. Ve bu söyleme, bu plana alevi kökenli yandaşlar bulundu. 1980 sonrası Alevi köylerine “zorla Cami yapılması”, Zorunlu Din Derslerinin Anayasa hükmü haline getirilmesi vs. hep bu planın bir sonucudur.

Aleviliğin asimilasyonu, daha açık söylemi ile “Sünnileştirilmesi” için yapılan çalışmaların bir ayağı da, “Alevi Yol Önderlerinin bulunduğu yerlerde adım adım Türk-İslam Sentezi düşüncesini hakim kılmaktır. Bunun içinde Yol önderlerimizin bulunduğu yerlerde ciddi bir projenin hayata geçirilmeye çalışıldığını görüyoruz. Bu çalışma Hükümet(ler)ce de desteklenmektedir. Bunun en ciddi uygulaması “Abdal Musa” da başladı. Şu anda da Serçeşme’miz olan Hacıbektaş’ta denenmektedir.

Bilindiği gibi Ülkemizde, Kent koşullarında Dernek-Vakıf ve en son olarak da Federasyon şeklinde Örgütlü yapılar oluşturuldu. Bu kurumlar özellikle 1992 den bu yana Yol büyüklerimizin “Anma Etkinlikleri”ne katkı yapmak-sahiplenmek babında çeşitli çalışmalar, girişimler hatta yerel yöneticilerle tartışmalar yapmışlardır.

Bu sert tartışmalardan, olgunlaşmış ortak görüşlere giden yolda özellikle 1997 senesinden sonra bir uzlaşma ve ortak akıl hakim oldu.

Hacıbektaş İlçesinin Yerel Yöneticileri; Alevi Kurumlarını ve temsiliyetlerini, sahiplenmelerini, katkılarını yok sayarak Hace Bektaş Veli’yi anma etkinlikleri’nin yapılmasının doğru olmadığını, topal kalacağını anladılar. Bunun sonucu olarak da 1997 den beri Yerel yöneticiler, Alevi Kurumlarını/örgütlerini sürece dahil etmişlerdir. Her yıl, 8 ay önceden, ayda bir geniş katılımlı toplantılar yapılır. Törenlerde nelerin yapılacağı, kimin hangi hizmetleri üstleneceği, panellerde konferanslarda kimlerin geleceği ve konuların ne olacağı vs belirlenirdi. Törenlerden bir gün önce Alevi örgütleri, araştırmacılar, yazarlar vs. Hacıbektaş’ta toplanır. Bir yıllık değerlendirmeler yapılır ve ertesi gün “Alevileri temsilen açılışta konuşacak kişi oylama ile belirlenir. Bu kişinin okuyacağı metni hazırlaması içinde bir komisyon kurulurdu. Alevi kelimesini kullanarak örgütlenmenin yasak olduğu bu dönemde, Aleviler adına Devletin en üst Protokolü önünde “Alevi Örgütleri/kurumları adına bir canımızın konuşma yapması ciddi bir kazanımdı. Bu kazanım geçen sene Hacıbektaş Belediye Başkanı tarafından (nedenini kimsenin anlayamadığı) bir şekilde yok sayılmıştır.

O zaman, daha bir yılını bile doldurmayan Alevi Bektaşi Federasyonu Belediye başkanının, bu “Alevileri ve Alevi Temsilcilerini yok sayan” ve “uzlaşmaz” “anlaşılmaz” tavrını yerel yöneticilikteki acemiliğine sayarak son ana kadar görüşmelerden olumlu bir sonuç çıkmasını sabırla bekledi. Öyle ki umudumuzu (bütün olumsuzluklara rağmen) törenlerden 10 gün öncesine kadar koruduk. Ama Hacıbektaş Belediye Başkanının “Aleviler adına kimseye konuşma hakkı vermeyeceği”ni “Aleviler adına dile getirilmesi gereken bir şey varsa yazıp verin ben sizin adınıza da konuşurum” şeklinde tartıya teraziye gelmez tavrı hem Hacıbektaş halkını hem de Alevi toplumunu derinden yaralamıştır.

Hacıbektaş Belediye Başkanının kendisini hâla “paşa” sanıp, Hacıbektaş halkını ve Dünyadaki bütün Alevileri de emir komuta ile “hizaya getireceği” askerleri zannetmesi böyle bir hayale kapılması üzücü olmuştur. Alevileri düşüncelerinden / inançlarından koparıp hizaya getirmek için 500 yıldır uğraşılıyor. Bunun için Osmanlı’da sayısız katliamlar yapıldı. Sürgünler, acılar yaşandı ama bizler inancımızdan/kültürümüzden yani “yolumuzdan” , “ikrarımızdan” dönmedik ödün vermedik. “Şah’lara da, Padişah’lara da minnet etmedik “.

Geçen sene son ana kadar koruduğumuz “Hacıbektaş Belediye Başkanı yanlışını görüp, bu tavrını terk eder” beklentisinin sonuçsuz kalması üzerine Federasyon olarak yaptığımız uzun bir değerlendirmeden sonra “Hacıbektaş Belediye Başkanının tavrını/yaklaşımını protesto etmek için törenlere katılmama kararı aldık”. Ama süreç içerisinde gördük ki gerekçe ne olursa olsun, yol büyüklerimizin anma etkinliklerine katılmamak, o alanları boş bırakmak doğru değildir. Bu tespit gereği bundan sonra “Alevi yol önderlerinin anma etkinliklerine bütün gücümüzle katılıp sahip çıkacak ve buraların Alevileri Sünnileştirme alanları haline getirilmesine müsaade etmeyeceğiz.

Bu yılki törenler öncesi de Hacıbektaş Belediye başkanının tavrında bir değişiklik olmamış, aksine; geçen yıl Törenlerin çok sönük geçmesi, ziyaretçi sayısının ciddi şekilde azalması, sanatçı-yazar-çizerlerinde ABF nin kararına destek verip gitmemeleri, bunun sonucu olarak da konserlerin yapılamaması gibi nedenler Belediye Başkanını korkutmuş olmalı ki; daha önce görüş ve çizgilerini onaylamadığı “Türk İslam Sentezcileri” ile kol kola girmekten sakınca görmemiştir.

Daha öncede Bayrak yürüyüşü adı altında “Bozkurt işareti yapan insanları” Hacıbektaş sokaklarında yürüterek Hakka yürüyenlerimizin kemiklerini, yaşayanlarımızın vicdan ve yüreklerini sızlatan Hacıbektaş Belediye Başkanı, bu yılki törenlerin genel çizgisini Türk İslam sentezcilerine, Protokolü de gerici ve ırkçı zihniyete teslim etmiştir.

Yine bu yılki “Hace Bektaş Veli Dostluk ve Barış Ödülü”, Gazi Üniversitesine bağlı “Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi” Müdürü Prof. Dr. Alemdar Yalçın’a verildi. Bu merkez Alevi-Bektaşileri asimile etmek için kurulmuş bir merkezdir. Bu merkezin Ankara ve çevresinde Alan ve Saha çalışmaları bağlamında gittiği her köy ciddi şekilde Sünnileşmiş ve cami cemaati haline gelmiştir. Bu nedenle bu ödül; dostluğa ve barışa değil, ‘Aleviliği asimilasyona tabii tutanlara’ ödül olarak verilmiştir.

Altı gün olarak düşünülen Etkinlikler programı hiçbir ciddi çalışma yapılmadan, Tertip komitesinin baypas edilmesiyle yapılmış. Programın mimarları Hacıbektaş halkı veya Alevi Kurumları değil, İstanbul’dan birkaç Türk İslam sentezcisi ve Bir gazetenin bir iki çalışanı olmuştur. Sonuç “fiyasko” olmuş. Onlarca yıldır yapılan hiçbir etkinlik, konserler ve benzeri çalışmalar yapılamamıştır. Geçen yıl iyice azalan ziyaretçi sayısı bu yıl (1. ve 2. gün Alevi Bektaşi Federasyonuna bağlı örgütlerin Türkiye’nin her tarafından taşıdıkları insanları saymazsak) daha da azalmıştır.

Konaklama ihtiyaçları ile ilgili en ufak bir çalışama yapılmamış, fakat; gazetelere “…3000 çadırlı, üç çadır kent kuruldu” diye balon haberler yaptırılmıştır. Halbuki, kurulan tek çadır yeri, Şişli Belediyesi tarafından gönderilen orta büyüklükteki 80 çadır olup bunlarda Şişli Belediyesinin kendi elamanları içindir diye halka kapalı tutulmuş, bu çadırlarda konaklamak isteyen Roman kardeşlerimizde Jandarma ile tehdit edilerek çıkarılmaya çalışılmıştır. Belediye hizmetleri dahi verilememiş, kasabanın her tarafı çöp yığını haline gelmiştir.

Hacıbektaş’a inançla/itikatla gelen canlarımız sokaklarda yürüyemez hale gelmiş, ziyaretlerini yapamamış, çoğu “bir daha gelmeyeceğini” söyleyerek ayrılmışlardır. Belki Sayın Belediye Başkanının da istediği, tamda budur.! Alevileri kendi Serçeşme’lerinden soğutmak.

Alevi Bektaşi Federasyonu, bu yıl “42.Ulusal 16.Uluslararası Hacı Bektaş Veli Anma Törenleri ve Kültür Sanat Etkinlikleri” ne katılmaya karar verdi. Ve bunun gereği kendisine bağlı Kurumları ve şubelerinin insan taşımasına başladı. Birinci gün 2500 kişilik bir kortejle (İstanbul-Marmara ve Ege örgütlerimiz geciktiklerinden bu korteje dahil olamadılar) Törenlerin yapıldığı alana gelindi. Belediye Başkanı Sayın Ali Rıza Selmanpakoğlu konuşmaya başlayınca herkes sırtını döndü. Ve akabinde meydan boşaltıldı. Alevi toplumu kolay kolay kimseye sırtını dönmez, eğer birisine sırtını dönüyorlarsa, bu mesajın iyi okunması lazım.

Zaten, Alevi Bektaşi Federasyonuna bağlı örgütlerin organizasyonu ile gelen kitlenin, ikinci gün akşama doğru Hacıbektaş’tan ayrılması ile Hacıbektaş boşalmıştır.

Hacıbektaş kasabası tarihi boyunca tel örgülerle hiç tanışmadı. Cezaevi ile tanışmadı. Ama Belediye başkanı bu felsefeyi bilmediğinden ilk işi bütün inanç alanlarımızın etrafını tel örgülerle çevirmek olmuş. Yıllardır; “inanç merkezlerinin ziyareti paralı olamaz. Hangi Müslüman Camiye para vererek giriyor, hangi Hıristiyan Kiliseye para vererek giriyor ki bizde Serçeşme’mize para vererek girelim. Devleti bu ayıptan, bizi de bu zulümden kurtarın” diye feryat ederken birde baktık ki bu olanları yetersiz gören Belediye Başkanı sayın Ali Rıza Selmanpakoğlu, inanç alanlarımızın etrafını tel örgü ile çevirip girişlerini de paralı yapmış.

Hacıbektaş ilçesine 3-4 gün önceden gittim. Esnafla, halkla sohbetler yaptık. Hacıbektaş ilçesinin tamamına yakını ciddi bir sıkıntı içersinde. “Paşa, asker kökenlidir iyi olur, dürüst yönetir, Hacıbektaş halkı ve Serçeşme daha iyi bir noktaya taşınır diye düşünmüştük, ama yanılmışız. Hacıbektaş’a hizmet ve iyilik değil kötülük yapmaya başladı…” diyorlar. Ve yine diyorlar ki: “…bugün seçim olsun Paşa 75 oy bile alamaz…” Hacıbektaş halkı da Türkiye ve dünyadaki bütün Aleviler gibi, bu durumdan ve Serçeşme’deki gelişmelerden ciddi şekilde rahatsızlar.

Bir de Sayın Ali Rıza Selmanpakoğlu’nun ağzında düşürmediği ve her fırsatta değindiği AB 2004 yılı ilerleme raporunda belirtilen “…Sünni olmayan Müslüman azınlık..” ifadesinin Alevi Bektaşi Federasyonu ve Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu tarafından desteklendiği veya bu karardan medet umulduğu şeklindeki yanılgısıdır. Sayın Başkan sırça köşkünden lütfedip dışarı çıksa ve olayın muhatapları ile konuşsa devirdiği çamların ne kadar büyük olduğunu anlayacaktır. Neden mi? Çünkü adı geçen rapordan sonra ABF ve AABK yaptığı ortak bir toplantıda AB sürecini daha iyi izleyebilmek ve gerekli yerlerde zamanında girişimlerde bulunabilmek için bir “eşgüdüm komisyonu” oluşturuldu. Türkiye’den ve Avrupa’dan yeteri sayıda arkadaşımızın yer aldığı bu komisyon, Ankara ve Brüksel’de çalışmalara başladı. Avrupa parlamentosu ve taraf devletlerin en üst düzey yetkilileri ile yapılan görüşmeler sonucunda, isteğimiz kabul edildi ve “…Sünni olmayan Müslüman azınlık..” ifadesi kaldırıldı. Bu diplomatik başarı ABF ve AABK’nındır. Buradaki ifadenin kaldırılmasını Hükümet ve Basın 20 gün sonra öğrendi. Sayın Başkan ABF ve AABK tarafından yapılan ortak basın açıklamasında bu konu ile ilgili bölümleri herhalde hiç okumamış. O basın açıklamasının (19.11.2004-Ankara) ilk paragrafı aynen şöyle idi:

“16 Kasım 2004 tarihinde biraraya gelen ve üyeleri içinde Yeşiller Milletvekili Cem ÖZDEMIR’in de yer aldığı Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komisyonu, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu ve Türkiye Alevi Bektaşi Birlikleri Federasyonu’nun 6 Ekim 2004’ de açıklanan raporla ilgili görüşlerini, çalışmalarını ve imza kampanyasını dikkate alarak Alevilerle ilgili, Alevi gerçeğine uygun yeni belirlemeleri benimsedi. AB İlerleme Raporu’nda yer alan “Sünni olmayan Müslüman azınlık” ifadesini kaldırarak, Alevi kurumlarımızın talebi ve 10 Ekim 2004’den bu yana yoğun çabaları doğrultusunda “Aleviliğin yasal güvenceye kavuşturulmasını ve Cemevlerinin de inanç merkezi olarak benimsenmesi”ni Avrupa Parlamentosu’na önermeyi kabul etti...” Paşa bunları bilmeden Alevi Öğretisine, Erkanına, Edeb’ine uymayan/sığmayan sözler sarf etmektedir (Bakınız: Hacıbektaş Dergisi, 82.sayı, sayfa 13, paragraf 10).

Sonuç itibarı ile son iki yıldır yapılan “Hacı Bektaş Veli anma etkinlikleri” Alevi Bektaşi inancına/kültürüne hizmetten uzaklaşmaktadır. Hacıbektaş Belediye Başkanı ilçesinin yerel yöneticisi olup orayı yöneteceğine, Bütün dünyadaki Alevileri yönetmeye ve kendince hizaya getirmeye çalışmaktadır. Bu yanlış hesaba ne Hacıbektaş halkı nede bizler razı oluruz. Hacıbektaş Belediye Başkanı sayın Ali Rıza Selmanpakoğlu; bir an önce yanlışından vazgeçip, Alevilerden ve Hacıbektaş halkından özür dilemelidir. Yada onurlu bir davranış sergileyip “istifa” müessesine başvurmalıdır.

Şunu çok net ifade edebiliriz:

• Alevilik yasal olarak tanınana kadar
• Cemevleri yasal statüye kavuşana kadar,
• Zorunlu Din dersleri kaldırılana kadar,
• Alevi köylerine zorla Cami yapımlarına son verilene kadar,
• Diyanet İşleri Başkanlığı Lağvedilene kadar,
• Serçeşmemiz gerçek sahiplerine teslim edilene kadar,
• Laiklik ilkesi gerçek anlamda uygulanana kadar,
• Aleviliği, Sünnileştirme (asimilasyon) politikalarına son verilene kadar

Ve; Yol Büyüklerimizin mekanları üzerindeki Türk-İslamcı ve Şeriatçı kuşatma kaldırılana kadar mücadelemiz büyüyerek devam edecektir. Yolumuz için; Nesimi gibi, Hallac-ı Mansur gibi, Pir Sultan gibi, Şeyh Bedrettin gibi bedel ödemeye hazırız.

Gerçeğe hü....

2 Eylül 2005 - Denizli

TEKİN ÖZDİL

ALEVİ BEKTAŞİ FEDERASYONU

GENEL EĞİTİM ve KÜLTÜR SEKRETERİ