İhsani Sırlıoğlu - Aşık İhsani ile söyleşi - Ayhan Aydın

Ana Sayfa	Haberler	Etkinlikler	Tüzük	Yönetim Kurulu	Şubelerimiz	İletişim	Ziyaretçi Defteri

İHSANİ SIRLIOGLU

AŞIK İHSANİ'YLE SÖYLEŞİ

Ayhan AYDIN

İHSANİ Geçmişten günümüze Anadolu Halk Kültürünün yaratılmasında en büyük yükü omuzlamış insanlardan olan Halk Ozanları; yüzyıllar boyu her türlü zorluğa ve baskıya karşın bu köklü geleneği, bu onurlu yolu sürdürmeye devam etmektedirler.

Tanrı'yı insanda gören, insan incitmeyi en büyük suç sayan, her türlü insanlık dışı davranışa, haksızlığa, baskıya, zulme karşı çıkan ozanlar, dünyanın her yerinde aynı duyarlılığı taşır. Anadolu'da da farklı kökenlerden olsalar da gerçek halk ozanları insanca duyarlılığı hep yaşatmışlardır.

Anadolu'da Pir Sultanlardan gelen yiğit bir ozanlık damarı ve geleneği vardır. Nesimiler, Viraniler, Kul Himmetler, Hatayiler söyledikleri şiirlerle aynı zamanda Alevi/Bektaşi inanç ve kültürünün de kökleşmesini, yayılmasını, yaşatılmasını sağlamışlardır. İstisnasız tüm Alevi ozanlar bu büyük inanç ve kültürün dedeler, babalar ve bilge kişilerle beraber en önemli taşıyıcıları olmuşlardır, tarih boyunca. Alevilik, Alevi halk ozanlarının şiirleri, yaşamları, düşünce dünyaları tam incelenmeden tanımlanamaz, açıklanamaz. Bu felsefenin derinlikleri, inanç özellikleri, düşünce boyutları halk ozanlarının paha biçilemez eserlerinde saklıdır. Deyişler, düvazlar sadece güzel edebi metinler olmayıp; bu şiirler altında çok ama çok önemli kültür ve inanç sembolleri gizlidir. Ama bugüne kadar Anadolu, Türk ve Alevi Bektaşi İnanç ve Halk kültürünün temeli olan ozanlarımızın şiirleri tam anlamıyla incelenmemiştir. Bu konudaki derli toplu halkbilimsel araştırmalar sınırlıdır. Aynı şekilde Cumhuriyet dönemi ve günümüzde bu köklü geleneği sürdürme uğraş vermiş / veren ozanların ve Alevi Halk Ozanlığı geleneğiyle ilgili sistemli çalışmalar ya yoktur ya da çok azdır.

Alevi Bektaşi kurum ve kuruluşlarının yapması gereken ana çalışmalardan birisi de aslında bu konu olmalıdır. Zaten devletin bu konuda ciddi bir çalışma yapmadığı ortadadır.

Günümüzde hala bu büyük geleneği sürdüren ozanların varlığı inkar edilemez bir gerçektir. Bugün de yine aynı felsefeyi onların eserlerinde görmek mümkündür. Günümüzde birçok halk ozanı; Yunusların, Pir Sultanlar'ın yolunu sürdürmeye çalışmaktadırlar. Şimdiye kadar sürekli ihmal edilmiş bu değerli insanların fıkirlerinin derlenmesi bir zorunluluk, bir borçtur... Bu nedenle yaşayan Alevi Halk Ozanlarının görüşlerini söyleşilerle almak; oluşturdukları en son eserleri derlemek, Aleviliğin günümüzdeki sözlü geleneksel ürünlerini belgelemek, gelecek kuşaklara aktarmak bakımından son derece önemlidir.

Bu düşünceden yola çıkarak, son 6 yıldaki çalışmalarımda bu konuya da ağırlık vererek; birçok halk ozanımızla söyleşi yaptım, yapmaya devam ediyorum; Bugün kendisine halk ozanı diyen/denilen, bu geleneği sürdüren/ sürdürdüğü söylenen kişilerin duygu, düşünce dünyalarına inmek gerekiyordu. Bu insanlar şu anda ne haldedirler, Alevilik/Bektaşilik, din, inanç, ozanlık, çevre, yaşam, ölüm, Türkiye, değişen değerler hakkında neler düşünüyorlar? Bu soruların yanıtlarını kısmen de olsa almak maksadıyla elli halk ozanımızla söyleşiler yaptım. Yapmaya da devam ediyorum. Bu çalışmamı kitap halinde de yayınlamak düşüncesindeyim. Bu çerçevedeki çalışmalarım içinde; Türkiye'de bu köklü geleneği sürdürmeye çalışan Aşık İhsani'yle yaptığım söyleşiyi sizlerle paylaşmak istedim. Umarım bu çalışmalar yararlı olur.

Türkiye'de halk ozanı denince ilk akla gelen isimlerden birisiniz. Birçok kitabınız yayınlandı, sizinle birçok kez röportajlar yapıldı. Fakat ben yine de sizden yayınlanacak kitapta kalıcı olması için yaşam öykünüzü yine sizin ağzınızdan ayrıntılarıyla almak isterim.

Türkiye'de sosyalist harekette yer almış bir ozanımızsınız, niçin sosyalizmi seçtiniz? Kendinizi niçin sosyalizme yakın buldunuz da türlü zorluklara karşın bu düşünceyi hala savunuyorsunuz? Türkiye'nin yönetimden kaynaklanan sorunlarını şiirlerinizle, eylemlerinizle çok çarpıcı şekilde yansıtmaya, dile getirmeye çalıştınız. Sizce temel sorun neydi ve nedir?

Babam Diyarbakır 'da öldügünde ben 3 yaşındaydım..Dul ve yoksul anamın boynuna bir hükümlüye takılan zincirler gibi takılakalmışım. Diyarbakır'da o ara kıtlık da vardı. Kim / kimsesizlik, yok / yokluk... Anamın belini boynunu bir iyice bükmüştü... Buna karşın anam zaman zaman, Muş / Varto'lu Seyit Mehmet Baba'nın kızı olduğunu söyler söyler övünürdü...

Altı yaşıma basmıştım. Anamın kendisi şöyle dursun, beni bile besleyemiyordu. Bu nedenle açlıktan ölmeyim diye beni bilmediğim köylere, adamlara gönderdiydi.İşte bu nedenle, çok istediğim halde okula gidemedim.

Günler, aylar, yıllar geçip gidiyordu. Çalışıyor, eziliyor, büyüyordum. Çalıştığım köyler, adamlar Alevi değildi. 17 yaşıma basmıştım. Erzurum'da benim gibi birini tanıdım. Adana'ya gidecekti. Atladık trene vardık Adana'ya. İş miş aradık hak getire... İş bulamayınca Mersin'den bir vapura atlayıp İzmir'e İstanbul'a vardık.. ve... Büyükçekmece / Mimarsinan Köyü'nde bir iş bulup çalıştık. İki yıl yer altından kömür kazıp çıkardık. Maden ocağı kapanınca İstanbul / Topkapı dışındaki kara lastik fabrikalarında çalıştım. Bu arada beni askere alıp, Erzurum'a gönderdiler.

Askerlik dönüşü elime bir saz geçirip tellerine vurdum... vurdum... şiirciklerimi oluşturdum.

Diyarbakır'da on dolayında Alevi köyü vardı. Halen de var. Dedeler gelir saz çalar söyler giderlerdi. Dede olayını çocukluğumda duymuş, görmüştüm.

Yaşadığım çeşitli olumsuzluklardan dolayı sazı tek başıma çaldım. Çaldım, çaldım az da olsa birşeyler öğrendim. Kendimi Anadolu deryasına attım. Dolaştım çaldım, dolaştım. Bir ara yolum Ege'ye, Manisa'ya düştü. Ünlü Manisa Tarzanı'yla tanışıp yanında bir ay kadar kaldıktan sonra Uşak'a vardım. Saza sarılırken kafamızda Güllüşah adlı bir kız adı katılmıştı. Ona aşıkmışım gibi türkülerimi onun adına yapıyordum. Onun adını söylüyordum. Uşak'ta birkaç gün kaldım. Bir ara mahpusane müdürü aldı beni evine götürdü. Bir iyice karnımı doyurduktan sonra, sana Güllüşah kızı bulduk, dedi. Kızı aldı bana gösterdi. Kız güzeldi ama kafamdaki Güllüşah'a benzemiyordu. Baskı yapıldı. Kızı nikahlayıp hemen saz öğrettim ve.. Güllüşah adını ona verdim, Anadolu'ya attık kendimizi. Yıl 1957 idi. Olduk Aşık İhsani ve Güllüşah. Halk hemen bizi tuttu, ilgi üstüne ilgi gösterdiler...

Bunu duyan, Kerem ile Aslı, Leyla ile Mecnun, Tahir ile Zühre kitaplarını çıkaran kitapçılar bizi, geldi aldı ve ilk ilk kitabımız çıktı, Aşık İhsani ve Güllüşah.....

1958'de Ankara Radyosu, Yurttan Sesler şefi Muzaffer Sarısözen bizi de programa aldı. Çarşamba günleri Güllüşah'la karşılıklı saz çalıp türküler söyleyince halkın ilgisini daha çok çektik.

Bu arada Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakan Adnan Menderes ile tanıştırıldık. Uzun zaman gürüştük. Onlara şu türküyü söyledik:

Hey ağalar bahtiyarız mesuduz

Evvelallah sonra Demokrat Parti

Her köşesi cennet oldu yurdumuz

Evvelallah sonra Demokrat Parti

Nice istasyonlar nice garajlar

Nice fabrikalar nice barajlar

Yapıldı düz oldu keskin virajlar

Evvelallah sonra Demokrat Parti

Sırılsıklam cahildik. Ama sazımızı türkülerimizi sürdürüyorduk.

27 Mayıs 1960 darbesi yapıldı, askerler geldi, kaldı. Bir ara Ankara Radyosu'nun üst katında, üçüncü Tiyatro salonunda, Türk Ocakları'nın 51. Yıldönümü töreni yapıldı. 27 Mayıs'ın Başbakanı Fahri Özdilek ve kordiplaması (büyükelçiler, konsoloslar) ve ötekiler vardı. Sanatçılar geç kalınca beni aradı buldu.Sahneye çıkardılar. Saçım sırtımı, sakalım göğsümü dövüyordu. Kendime öz bir biçimde bir urba giyiniktim, ayakta saz çalıyordum o zaman. İlk, yeni yaptığım türkümle girdim;

Nedendir be koca Tanrı

Ben ölüyom sen ölmüyon

Dünya oluştu olalı

Ben ölüyom sen ölmüyon

Anlamak isterim önce

Bunlar doğru mudur sence

Vaktim saatim gelince

Ben ölüyom sen ölmüyon

Neden benim malım yoktur

Senin mülkün benden çoktur

Üstelikte adın haktır

Ben ölüyom sen ölmüyon

İhsani'yem için için

Bak şimdi anladım niçin

Allahsız olduğum için

Ben ölüyom sen ölmüyon

İHSANİ Der demez, Başbakan ayağa kalktı ve tüm gücüyle bağırdı: "atın şu komünisti oradan .." Tabii kor diploması şaşkın .. ne olduğunu öğrenmeye çalışırken ben karakolda ...

Yaklaşık bir yıl sonraydı. Türkiye'nin dışırıya tanıtılması için kısa metrajlı bir film yapılacaktı. Filmin yapımı Fransızlar'a verilmişti. Yönetmen beni, Güllüşah, küçük oğlumuz Garip'i aldı, Ürgüp Peribacalarına gidildi. Film yapıldı.Ve.. bu film Avrupa'da beş ödül aldı.

1962'de milletvekilleri maaşlarını artırmaya kalkıştı. Duyunca hemen yanıma birkaç halk ve halk ozanını aldım, parlementonun içine kadar gidip protesto ettik, maaşları geri aldırdık..

Bu arada Belçika Kültür Bakanı Türkiye'ye geldi. Kültür Bakanımızla görüşürken oradaydım ve kendisini bizim fakirhaneye davet ettim. Ertesi günü akşamı 25 kişi çıktı yemeğe geldiler... Bakanın adı Artur Olot'tu. Adam ülkesine gidince ünlü dergilerdinde şu başlıkları okuduk; "Türkiye'de üç şey ilgimi çekti. Bir, her kesimin Atatürk'e sarıldığını, 2. Parlementoda eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar'a af teraneleri. 3. Saçı sakalı gibi up / uzun görüşlü Aşık İhsani... "

Bir ara birileri, İngiliz Parlementosu'nu yıkan Mendy isimli bir fahişeyi getirdi, Hilton Oteli'ne koydu o.luğu açtı. Haber aldım ki, bizim milletvekileri kız için sıraya girmiş, parlemento bomboş kalmış. Başbakan İsmet Paşa'ydı. Hemen birkaç pankart hazırladım, eşimi çoçuğumu da aldım doğru Hilton'un önüne gittim "Defol evine, mevine" diye protestomuza başladık. Ertesi gün basın yazınca Mendy uçtu.

Türkiye İşçi Partisi kurulmuştu. İşçim, köylüm, açlık.. falan diyorlardı. Ben de bunları şiire döktüm. İlk yazdığım devrimci şiirim şu oldu; "Korkuyorlar, korkacaklar, korksunlar / Geliyoruz, geleceğiz, yakındır" ve öteki devrimci şiirlerim peş peşe oluştu.

Bu şiirleri yazarken cehaletim sürüyordu, ama yazıyordum. Bıçak kemikte... Nazlı.. Ağasız dünya...... derken "Ağalı Dünya" adlı kitabım çıktı. Ve eski dostlar düşman oldu, yeni dostlar edindim.

Çetin Altan Milliyet'teydi. Birkaç şiirimi almış yayınlamıştı. Ağalı Dünya durmadan bitiyor, ben durmadan matbaalara gidiyor yenisini çıkarıyordum. Böylesi bir günde, hanım şairlerden Sennur Sezer beni aldı İstanbul dışına çıkardı. Geziyorduk. Sennur bir ara, bak İhsani, Çetin Altan burada oturuyor. Gel istersen gidelim, dedi. Akşamdı. Vardık. Çetin rakı içiyordu. Bir kadeh bana da verdi ve "haydi sıhhatine" derken ben kadehimi az aşağı indirip tokuşturunca Çetin atıldı "kimsin ulan, Sovyetler Birliği'nden gelmişsin değil mi, bizi denetlemeye geldin, hadi konuş... " Çetin Altan sonraları benim için çok yazdı.

Yazdıklarım görülmemiş şiirlerdi. Edebiyat piyasası alak-bullak olmuştu. Cahil, köyden gelmiş, okul yüzü görmemiş birinin bu şiirleri, Ağalı Dünya'yı yazdığına inanmadılar. Yüzüme karşı, bu şiirleri, "kitabı sana Sovyetler Birliği'nden gönderdiler", deyip deyip duruyorlardı. Böylesini hiç görmemişlerdi. Hele bir halk ozanınından hiç....

Galata Köprüsü'nde Ağalı Dünya'yı yüz kuruşa satıyorduk. Bir akşam üstü kadının biri yanıma yaklaştı; "Pertev Naili Hoca seninle görüşmek istiyor" deyince tası tarağı toplayıp yola çıktık. Pertev Naili Hoca adını, Anadolu'da öğretmenlerden duymuştum. Türkiye'nin tek "halkçılık kürsüsü" profesörüydü. Vardık ki ne görelim, tüm edebiyatçılar tıklım tıklım salonu doldurmuş, Hoca'yı ortalarına almışlardı. Hoca'nın elini öptük. Sonra da Hoca, İhsani, bize bir iki türkü söyler misin, deyince saza sarıldım, başladım söylemeye... Türkünün bitiminde, Pertev Hoca edebiyatçılara döndü, evet İhsani bir halk ozanıdır, der demez ordakilerin tümü birden "ooh" dedi, rahatladılar.

Evet. Benim gibi cahil birinin görülmemiş bir biçimde devrimci kitap ve şiirler yazmasına inanmak istemiyorlardı. Bu nedenle Halkçılık kürsüsü profesörü Pertev Naili Boratav'ı Paris'ten getirdi. Benim Sovyetler Birliği'nden mi geldiğimi yoksa normal bir halk ozanı mı olduğumu öğrenmek istediler... Bunların tüm belgeleri bendedir.

1960'tan 1977'ye kadar bana pasaport vermediler. Ecevit o zamanlar başbakan ve dostum olduğu halde bana pasaport verilmedi.1977'lerde bir yolunu bulup Almanya'ya attım kendimi.Halk geceleri ve televizyonlara çıktım. Bu arada Belçika ve öteki ülkeler de bana el uzattı, halk gecelerine ve televizyonlara çıkardılar beni... O ara Avrupa'dan üç de şiir ödülü aldım.

İlk okuduğum kitap Fuzuli'nin "Saadete Ermişlerin Bahçesi" isimli kitabıdır. Bugüne kadar 24 kitabım yayınlandı. İkisi yabancı dillere çevrildi. Ağalı Dünya ve Beyaz Köle. Taşplak, 45'lık plak, Longplay ve kasetlerim epey çıktı. Longpleylerimden biri ABD'de biri de, SSCB'de çıktı.

Eşitlik, özgürlük, tam bağımsızlık, laiklik, demokrasi, hakça bölüşüm diyorsunuz her konuşmanızda, eserlerinizde. Bu kavramlar için Türkiye'de bu kavramları savunduğunu iddia edenlerin gerekli mücadele verdiğine inanıyor musunuz?

Hayır. İnanmıyorum. Herkes üzerine düşen görevi yapmış olsa sorunlar daha da azalacaktır. Zaten temel sorun da orada yatıyor zaten.

Halk ozanı kimdir, halk ozanlığı nedir?

Halk ozanı halkın yanında olandır. Yani halkın görmeyen gözü, duymayan kulağı, söylemeyen dilidir. Yani halk bir derya, halk ozanı bir balıktır. Dahası, halk kır çiçekleri, halk ozanı bir arıdır. Bir de şöyle diyelim halk ozanı, derin ve karanlık kuyulara atılan halkını kartal pençeleriyle çıkarıp apaydınlığa götürendir. Halk ozanının okulu yoktur. Halk, derdini belasını sevincini söyletmek için ozanını yaratmıştır. Halk varoldukça ozanı da olacaktır.

Alevilik Bektaşilik için neler söyleyeceksiniz?

Alevilik vazgeçilmez bir güzelliktir, sevgidir, barıştır, dostluktur, kardeşliktir ve de zengin bir kültürdür.

Çocukluğumdan bugüne yüce Alevi halkının itildiğini, kovulduğunu, dövüldüğünü, öldürüldüğünü, yakıldığını hep duydum, gördüm. Hükümetler bu yezitliğin, bu işkenceceliğin.. bu yobaz faşist kırıntılarının yaptığı katliama "dur" demediler. Üstelik göz yumdular yıkılasıcalar.

Yüce Alevilik oluştu oluşalı hep öyle oldu. İşte, tarihlere beyinlere kapkara bir leke olarak giren Kerbela.Kana doymayan yezit kırıntıları daha sonra katliamlarına devam ettiler. Kedinin ciğere yetişemediği gibi yüce Aleviliğin kültür hazinesini yaratan şairlere, yazarlara ve Ali'yi sevenlere murdardır deyip, çivili sopalarla, satırlarla, ateşlerle saldırdılar. Bu yezit faşist kırıntıları, yüce Alevilik mertebesini, sırılsıklam cahil kalıp yetişemediklerinden, murdar dediler.

Biz ne yaptık? Yapabildiklerimizi yaptık. İhanetlerini, yezitliklerini, katliamlarını saza söze döküp, beyinlere, tarihlere, işledik. Başka ne yapabilirdik ki; onların hükümeti, onların polisi, jandarması olunca.

İmam Ali, İranlıların abarttıkları gibi, durmadan savaşan, kan döken bir katil değildir.İmam Ali iyilik, kültür sever bir bilim adamıdır. Sürekli halktan, haktan yana çıktığı için ona (hak) denilmiş.Bir beyin hazinesidir. İşte size Ali'nin bir deyimi, "her şey bir şeydir, cahil hiçbir şeydir.. " Bu söz İmam Ali'nin kim olduğunu göstermiyor mu?

Halk ozanının okulu yoktur. Halk, derdini-belasını, söyletmek için halk ozanını yaratmış, içinden çıkarıp önüne katmıştır.

Halk ozanı halkın duyan kulağı, gören gözü, söyleyen dilidir. Halk bir derya, halk ozanı balıktır. Yani, halk kır çiçekleri, halk ozanı arıdır. Türkiye'de halk ozanının özgürlüğü yoktur. Geçmişteki halk ozanlarıda şiirleri yazmış, gizlemiştir. Sonraları elden ele okunmuş, bana kadar gelmiştir. İşte, büyük Alevilik Kültürü'nü yaratan bu şairlerdir.

UTAN TANRIM

KENDİ KULUNDAN UTAN

Şu kullar sultanın kulu diyorlar

Utan Tanrım kendi kulundan utan

Etli-sütlü yiyip atlas giyiyorlar

Utan Tanrım kendi kulundan utan

Fakire cehennem zengine cennet

Beşerin başına sarmışsın cinnet

Kula kul olanda sana ne minnet

Utan tanrım kendi kulundan utan.

Bu sözü burada Ademi söyler

Sanmaki seninle yarenlik eyler

Dünyayı bölüşmüş paşalar beyler

Utan tanrım kendi kulundan utan.

*****

Allah allahı seversen

Senden başka Allah var mı

Yüzün gördüm hamdulillah

Bana da maşallah var mı?

Duyduk ki sen evlenmişsin

Meyrem anayı almışsın

Oğlan babası olmuşsun

İsai ruhullah var mı?

Sana netsem ne eylesem

Her ettiğini söylesem

Aleme ifşa eylesem

Bana da İznullah var mı?

Sen bir cennet yaptırmışsm

Mümin kullar girsin diye

Cehennemi neden yaptın

Ey akılsız koca tanrı

Ali ile bir oldunuz

Bir mektepte okudunuz

Ali oldu hafızkelam

Sen okursun hece tanrı

Türkiye'nin tek kültürü Alevi Kültürü'dür. Çünkü, davul zurna Pakistan'dan, ut, darbuka, cümbüş Araplar'dan, gitar İspanya'dan, keman İtalya'dan... Ötekiler şurdan burdan geldi Türkiye'ye. Alevilik ise bir yoldur. Kültür yolu hazinesidir. Ve de erişilmez, bu topraklara özgü bir kültürdür. 1979'da, Türkiye'ye göre dünyanın dibi olan Avusturalya Kıtası'na gittiydim, çağrılmıştım. Baktım ki ne göreyim. Bir parça ekmek karşılığı, Alevi halkı Avusturalya'ya da gitmiş.

Ekmek Leyla oldu bre dostlarım

Mecnun oldum ardı sıra gezerim

Dostlara hasret türküleri söyledim. Sonra da dertlerini belalarını hasretlerini, oturup bir kitap yazdım; "Beyaz Köle" yi yazarken Pülümürlü Hıdır geldi, sordum: "Buraya geldiğinde ilk işin ne oldu?", "Ölü babamı aramak oldu. " dedi. "Anlamadım" deyince yeniden girdi: "Ben çocukken, köyde babam öldüğünde, komşular ağız birlik, babamın öte dünyaya vardığını dedilerdi. Ee burası dünyanın ötesi olduğuna göre babamı neden aramayak ki. " İşte yüce Aleviliğin yeni bir kültürel yanı daha: Bektaşi mizahı... Bu olayı Cumhuriyet, ve başka gazeteler de yazdı. Avustralya'nın, Türkiye'ye göre dünyanın dibi olduğunu anlatan harika bir deyim. Aleviliğin bir dehasıdır bu.

Türkiye'de halk ozanlarının temel sorunları nelerdir?

Halk ozanı ekonomik gücü ve özgürlüğü olmayan bir kültür adamıdır.

En çok sevdiğiniz, beraber olduğunuz, dost olduğunuz diğer ozanlar, yazarlar kimlerdir?

Halkının sömürülmesine karşı çıkan tüm ozanları, yazarları, çizerleri seviyorum.

Geçmişe baktığınız zaman, bir halk ozanı olarak sosyalist hareketteki yerinizi bize bugün tarafsız olarak değerlendirebilir misiniz? Günümüzdeki durum nedir, siz neler yapıyorsunuz?

Bugün genç olsam yeniden Demokratik Sosyalizmin gelişmesine katkıda bulunurdum. Bu konuda mahpusluk kapıları yeniden bana açlsa bile. Türkiye halkının kurtuluşu bu sosyalizmdedir, bu kesin.

OZANIN KİTAPLARI : Aşık İhsani'nin Hayat Hikayesi ve Şiirleri (1960); Ağalı Dünya (1964); Yazacağım (1966); Bakalım Hele (1967); Ozan Dolu Anadolu (gezi, 1974); Vur Ağanın Başına (1975); Beyaz Köle (1985), Düş Değil Bu (2000)

BİLMECE

Tam otuz keredir evlendim, bana

Her gelen kız, giden dulu arattı,

Genç aldım, yaşlıyı boşadım yine

Her gelen kız, giden dulu arattı.

İstemem geleni göklerden inse

Bayramlar ederim gidenim dönse

Talihim mi böyle bilmem nedense

Her gelen kız, giden dulu arattı.

Tersine gelene yoldaş oldum ben

Gelen güzel, gelen taze, gelen şen

Gelen ömür fakat bunlara rağmen

Her gelen kız, giden dulu arattı.

İhsaniyem fazla gelmişken dünkü

Yetmez gibi çıktı geldi bugünkü

İstemem bir daha gelmesin çünkü

Her gelen kız giden dulu arattı.

(Her gelen kız yeni yıldır / giden de eski yazılar)

GELİYOR

Geliyor heyyy bire dostlar geliyor

Koca halkım kalka kalka geliyor

Yıkılası zorbalığın üstüne

Her bir yandan aka aka geliyor

Yivli hançer gibi sıyrılmış kından

Ne ölüm korkusu ne de bir zından

Ortaçağın kahpe karanlığından

Kurun gibi çıka çıka geliyor

Poyraz yemiş sarı siyah yüzüyle

Her cümlesi küfür dolu sözüyle

Çanağından çıkmış iki gözüyle

Aç toprağa baka baka geliyor

Köylüsü kentlisi ederek toyu*

Bir elinde kitap birinde oyu

Kendisinden olmayanı yol boyu

Ateşleyip yaka yaka geliyor

Vakti gelmiş durmaz olmuş yuvada

Bir ayağı dağda biri ovada

Sağları rüzgarda eli havada

Yumruğunu sıka sıka geliyor

* Toy düğün anlamına gelir

YETİŞİN

Yetişin heyy arkadaşlar yetişin

Memleketi zulüm aldı yetişin

Zulmun arkasına geçen deyyuslar

Tepemizde fazla kaldı yetişin

Politik cambazlar sarıldı dine

Derviş Vahdetiler hortladı yine

Demokrasi denen yerin dibine

Faşizm kökünü saldı yetişin

Güveni müveni kalmadı canın

Haddi-hesabı yok dökülen kanın

İktidar partisi anayasanın

Kitabını yere çaldı yetişin

Ayaklar altında çiğnendi haklar

Sorumlu kürsüde gerçeği saklar

Arpası irice gelen uşaklar

Birer kuduz köpek oldu yetişin

NAMAZ KALDI

Mehmet askariden aylık alıyor

Altı nüfus, ve kirada kalıyor

Mehmet ya evliya, ya ad çalıyor

Çiftetelli oynamaya az kaldı

Her şeye zam geldi bir namaz kaldı

Tok olanlar yedi, daha tok oldu

Hırsız daha hırsız, dönek çok oldu

Orta direk vardı, tümden yok oldu

Çiftetelli oynamaya az kaldı

Her şeye zam geldi bir namaz kaldı

Muhalefet geri-meri esiyor

İktidar-miktidar hava basıyor

Borçlar gırtlağa dayandı kesiyor

Çiftetelli oynamaya az kaldı

Her şeye zam geldi bir namaz kaldı

Sivaslı küçük bir kızın dramı. (Ödül aldı)

Anam Gül komuş adımı

Hani neden gülmüyom ben

Şu insanlar sanki diken

Bunu doğru bulmuyom ben

Sabah erkence kalkıyom

Uykusuz yola çıkıyom

Elin işine bakıyom

Bi dakka boş kalmıyom ben

Babam kız git çalış diyo

Anam buna alış diyo

Sonra da gel gülüş diyo

Çok istiyom ölmüyom ben

Ne bi yeni pabıç giyom

Ne bi lokma datlı yiyom

Kaç oldu hastayım diyom

Bi gün eyi olmuyom ben

Ne okuyom ne yazıyom

Ne oynuyom ne geziyom

Bazı herkese kızıyom

Ne olacam bilmiyom ben

DÜŞ MÜ

Dün gece düşümde gördüm dostlarım

Dersimliler birden bire yürüdü

Kimi eşeğini kimi kazını

Tepe bayır süre süre yürüdü

Kiminin sıkılmış nasırlı eli

Kiminin kimine dayalı beli

Afyon’dan Ağrı’dan bir insan seli

Kaya kaya dere dere yürüdü

Kiminin sırtında baltası çulu

Kiminin dağlara çevrili yolu

Samsunlu İzmirli tüm Anadolu

Bölge bölge sıra sıra yürüdü

Kimisi yaşlıca kimisi ergen

Kimi dev yapılı azimli girgen

Kiminin uyy babo elinde dirgen

Bıyığını bura bura yürüdü

Tok davul sesleri güm dedi yer yer

Herkesin alnında şapır şapır ter

Kiminin ağzında yeni bir haber

Ötekine vere vere yürüdü

Kimisi sarılı çıplak bir taya

Kimisi göğsünü eylemiş kaya

Koca halkım bir aydınlık bulmaya

Karanlığa vura vura yürüdü

BALTA

Odun kırıcıydı adı İlyas'tı

Yanaştım yanına yüzünü astı

İşin nasıl dedim bir küfür bastı

Arkasından baltasını biledi

Bana bak arkadaş dedim, dedi ne

Dedim sen bir vatandaşsın, dedi he

Dedim kanun var, dedi çekil be

Arkasından baltasını biledi

Dedim ilin nere senin, dedi Van

Dedim çoluk çocuk, dedi sekiz can

Dedim düzelecek, dedi ne zaman

Arkasından baltasını biledi

Dedim yoksulluğun ocağı söne

Açıldı gözleri atıldı öne

Dedim dur bakalım, dedi ne güne

Arkasından baltasını biledi

SAVAŞ ALANI

Vurulmuştu nefes nefes uyandı

Ölenlerden arta kalan tek candı

Çabaladı dizlerine ayandı

Kalktı kalktı kalktı çaresiz

İmkan bulsa uçacaktı yurduna

Yem olmadan dağ başının kurduna

Bir geleni varmış gibi ardına

Baktı baktı baktı çaresiz

Çömeldim yanına kaldık tek teke

Bir şeyler diyordu can çeke çeke

Aldığı yaradan kan leke leke

Aktı aktı aktı çaresiz

İçten bir titreme almıştı onu

Çıkmıyor kısıktı sesinin tonu

Akbabalar dönüyordu boynunu

Büktü büktü büktü çaresiz

Bırakmıştı elindeki işini

Yavrusunu yuvasını eşini

Varan Azrail'e karşı dişini

Sıktı sıktı sıktı çaresiz

Silahların parladığı o her an

Çukur çukur yanıyordu koca han

Böyle cinayetten insanlık çoktan

Bıktı bıktı bıktı çaresiz

SİVAS OLAYI

Bak ne etti Sivas bize

Yetiş İmam Alim yetiş

Kan göl oldu çıktı dize

Yüreğime doldu ateş

Hain yezit yıktı yaktı

Hükümet uzaktan baktı

Yeter insan kanı aktı

Yetiş İmam Alim yetiş

Yüreğime doldu ateş

Edibe Sulari çöktü

Akarsu boynunu büktü

Pirsultan göz yaşı döktü

Yetiş İmam Alim yetiş

Yüreğime doldu ateş

Eller gider iken aya

Biz düştük lanet belaya

Sivas döndü Kerbelaya

Yetiş İmam Alim yetiş

Yüreğime doldu ateş

TOPRAĞA NE EKTİYSEM

Ne ektiysem onu biçtim

Şu üç dönümlük tarlaya

Elma ektim pekmez içtim

Şu üç dönümlük tarladan

Bir dönüme sevgi ektim

Çevresine barış diktim

Kucaklar dolusu çektim

Şu üç dönümlük tarladan

Bir dönüme hızlı daldım

Bir yılda dört ürün aldım

Altın buldum elmas buldum

Şu üç dönümlük tarladan

Bir dönümü kırmızı nar

Biri pamuk biri pancar

Fındığım var zeytinim var

Şu üç dönümlük tarladan

Bir dönümü kara üzüm

Üzüm benim iki gözüm

Portakala güldü yüzüm

Şu üç dönümlük tarladan

Bir dönümü benim yurdum

Yurduma bir okul kurdum

Gül kokladım bal yoğurdum

Şu üç dönümlük tarladan

Bir dönüme yağmur verdim

Yağmura bol güneş serdim

Oğlanı kızı everdim

Şu üç dönümlük tarladan

ÇEKECEK

Memlekette gezinirken yitirdim