Kitap: Alevilerin İlk Siyasal Denemesi

41 yıl önce bir grup zengin Alevi, Alevilerin ilk siyasal denemesi olan Birlik Partisi’ni kurdu. Partinin amblemi, 12 imamı ve Hz. Ali’yi sembolize eden 12 yıldız ve aslandı.

Kelime Ata Alevilerin İlk Siyasal Denemesi (Türkiye) Birlik Partisi (1966-1980)

41 yıl önce bir grup zengin Alevi, Alevilerin ilk siyasal denemesi olan Birlik Partisi’ni kurdu. Partinin amblemi, 12 imamı ve Hz. Ali’yi sembolize eden 12 yıldız ve aslandı.

İlk genel başkanı istihbaratçı Emekli Tuğgeneral Hasan Tahsin Berkman’dı, partinin iki kurucusu daha (Hüseyin Eren, Salim Delikanlı) asker kökenliydi.

Milli Birlik Komitesi üyesi Sıtkı Ulay’dan, Alaattin Kıral’a, Ali Ulvi Vural’dan, Kenan Esengin’e, Sadettin Süataç’tan, Celil Gürkan’a, Cemal Saltık’tan Lütfü Gezer’e kadar pek çok asker kökenlinin politika yaptığı Birlik Partisi ilk bölünmeyi 1967’de yaşadı ve Sadettin Süataç ekibi ayrılarak Sivas’ta Demokrat Birlik Partisi’ni kurdu. İkinci genel başkan Millet Partisi’nden transfer edilen Hüseyin Balan’dı.

Parti ikinci büyük bölünmeyi, Çorum Milletvekili Ali Naki Ulusoy, Amasya Milletvekili Kazım Ulusoy, Tokat Milletvekili Yusuf Ulusoy, Ankara Milletvekili Hüseyin Balan ve Sivas Milletvekili Hüseyin Çınar’ın Adalet Partisi bütçesine beyaz oy vermesiyle yaşadı. 5 milletvekilinin ihraç edilmesiyle partinin geleneksel Alevilerle bağı koptu ve parti tamamen Mustafa Timisi önderliğindeki sol eğilimli gençlerin eline geçti. Önceleri 12 Mart darbesini destekleyen parti, 1971 yılında Emekli General Kenan Esengin’in önerisiyle Türkiye Birlik Partisi adını aldı.

1970’li yılların ikinci yarısına doğru partide artık sosyalist gençler vardı. Sol örgütler, parti içinde faaliyet gösteriyordu ve bunların arasında blok gücü Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi (TİİKP) oluşturuyordu. Maocular, bir ara partiyi ele geçirme hamlesinde bile bulundular ancak başarılı olamadılar. Adalet Partisi ve CHP’nin taarruzlarına operasyonlarına karşı kendini korumakta güçsüz kalan partinin tarihi, aslında bitmek bilmeyen iç çatışmaların da tarihi aynı zamanda… İç kavgaları hiç bitmeyen, sürekli kadro değiştiren parti, Hacı Bektaşi Veli soyundan gelen Ulusoy’larla Timisi döneminde yaşadığı siyasi kan davasıyla da hafızalarda yer eden bir oluşum.

14 yıl süren siyasi faaliyet döneminde üç genel başkan değiştiren, programını üç kez yenileyen (Türkiye) Birlik Partisi, Aleviler ve siyaset konusunun tartışıldığı bir dönemde Aleviler ve siyaset ilişkisine ilişkin ciddi veriler içeriyor. Kitap, “Sınıf ve menfaat çatışmalarını önlemek” amacıyla “Türkçü-Atatürkçü” çizgide kurulan partinin demokratik sola açılım sürecine ışık tutuyor.

Kitap bilgileri

Yazar: Kelime Ata

Kitabın adı: Alevilerin İlk Siyasal Denemesi (Türkiye) Birlik Partisi (1966-1980)

Yayınevi: Kelime Yayınevi ISBN: 978- 975- 01109-0-0

Fiyatı: 15 YTL

Kitap sipariş: 0. 537. 406 08 96

Dağıtım: Delta Dağıtım 0.312. 417 78 35 Faks: 0.312. 425 06 82

Elektronik Posta: kelimeyayinevi@ardok.net    kelimea@yahoo.com

16 Şubat 2007

HABER KAYNAK: http://www.alevihaber.org/

 

---

ALEVİLERİN İLK PARTİSİNİ İSTİHBARATÇI GENERAL KURMUŞ

-Alevilerin ilk siyasal deneyimi olan ve 1966 yılında kurulduktan sonra, 12 Eylül darbesiyle siyasi yaşamını noktalayan Türkiye Birlik Partisi’nin, Alevilerin oyunu “soldan” koparmak amacıyla “devlet” tarafından kurdurulduğu öne sürüldü.

-Birlik Partisi olarak siyasi yaşamına 1966’da başlayan partinin, isminin başına 1971 yılında yapılan genel kurulunda asker kökenli üyelerden Kenan Esengin’in önerisiyle Türkiye kelimesi eklendi. Parti, kapatılana kadar Türkiye Birlik Partisi ismini kullandı.

-Gazeteci-Yazar Kelime Ata'nın Kelime Yayınlarından çıkan 'Alevilerin İlk Siyasal Denemesi (Türkiye) Birlik Partisi' kitabı, seçimlerin yaklaştığı ve Aleviler-Siyaset ilişkisinin yoğun olarak tartışıldığı bu günlerde bir klavuz niteliğinde.

ANKARA(ANKA)-Dünya’da sol hareketlerin yaygınlık kazandığı 1960’lı yıllarda siyaset arenasına çıkan ve 12 Eylül askeri müdahalesiyle kapatılan Türkiye Birlik Partisi’nin, Alevilerin oylarını soldan koparmak için, “devlet” tarafından kurdurulduğu ileri sürüldü.

Yaklaşan seçimler öncesinde, Aleviler’in hangi partiyi destekleyeceği tartışmaları sürerken, Türk siyasi tarihine Aleviler’in ilk siyasal denemesi olarak da geçen Türkiye Birlik Partisi’ne ait gizli kalmış bilgiler gün ışığına çıktı.

Gazeteci Kelime Ata’nın, 5 yıldır üzerinde çalıştığını söylediği “Alevilerin İlk Siyasal Denemesi; Türkiye Birlik Partisi” isimli kitabı piyasaya çıktı. Kitapta yer alan bilgilere göre, “sınıf ve menfaat çatışmalarını gidermek” amacıyla “Türkçü, Atatürkçü” çizgide kurulan Birlik Partisi’nin ilk genel başkanı ve kurucusu, NATO’da görev yapan, “Milli istihbarat”ta çalışan, Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi’nden milletvekili adayı olan Emekli Tuğgeneral Hasan Tahsin Berkman. Berkman’ın dışında partinin iki kurucusunun da asker kökenli olduğu bilgisi yer alıyor.

Kitapta, Berkman’ın istihbarat subayı olması nedeniyle, Birlik Partisi’nin, Alevi oylarını soldan koparmak için istihbarat tarafından kurdurulduğu yorumlarına yer veriliyor. Genel başkan arayışlarında sık sık Kasım Gülek ve Osman Bölükbaşı’nın adının geçtiği partinin ilk genel Başkan Hasan Tahsin Berkman, ikinci genel başkan Hüseyin Balan döneminde Alevilerin geleneksel kesimleriyle iletişim kurabildiği, Hacıbektaş dergahının desteğini aldığı, ancak 1970’de Adalet Partisi bütçesine Ali Naki Ulusoy, Yusuf Ulusoy, Kazım Ulusoy, Hüseyin Balan ve Hüseyin Çınar’ın beyaz oy vermesinin ardından ihraç edilmeleriyle birlikte parti yönetiminin Mustafa Timisi önderliğindeki sol eğilimli gençlere geçtiği ifade ediliyor.

Ata, Birlik Partisi’nin 14 yıllık serüvenini, şöyle özetliyor:

“41 yıl önce bir grup zengin Alevi, Alevilerin ilk siyasal denemesi olan Birlik Partisi’ni kurdu. İlk genel başkanı istihbaratçı emekli General Hasan Tahsin Berkman’dı. Sadece Berkman da değil, iki kurucu daha asker kökenliydi. Milli Birlik Komitesi Üyesi Sıtkı Ulay’dan, Alaattin Kıral’a, Ali Ulvi Vural’dan, Kenan Esengin’e, Sadettin Süataç’tan, Celil Gürkan’a ve Lütfü Gezer’e kadar çok sayıda emekli subayın politika yaptığı Birlik Partisi, yıllık siyasi ömrü boyunca üç genel başkana sahip oldu, üç kez programını değiştirdi

DEVLET KURDURDU

İç çalkantıları hiçbir döneminde bitmedi, sayısız bölünmeye uğradı hatta kendi içinden Demokrat Birlik Partisi adlı bir başka parti doğdu. Devrimci Alevi gençleriyle-Alevi dedelerin iktidar savaşlarına sahne oldu. Hacı Bektaş-ı Veli’nin efradı kabul edilen Ulusoy ailesiyle siyasi kan davası yaşadı. CHP’nin, gerçekleştirdiği operasyonlarla güçsüzleştirdiği parti, devlet tarafından Alevilerin oyunu soldan koparmak üzere kurdurulduğu ithamında kurtulamadı.” Yazar Kelime Ata, kitabıyla ilgili bilgi verirken, Aleviler arasında siyasete müdahale tartışmalarının yaşandığına dikkat çekerek, Birlik Partisi’nin anımsanması gereken bir deneyim olduğunu söyledi.

BİRLİK PARTİSİ…

Birlik Partisi, 1966 yılında üçü asker kökenli olmak üzere, bir grup zengin Alevi tarafından kuruldu. Parti adını, 1971’de yaptığı genel kurulla Türkiye Birlik Partisi’ne çevirdi. 14 yıl siyaset sahnesinde yer alan Parti, 12 Eylül askeri darbesiyle birlikte kapatıldı. 1980 sonrasında kapatılan partilerin yeniden açılabilmesine olanak sağlayan yasaya rağmen, partinin eski kadroları inisiyatif almadı. 1995 yılında gündeme gelen işadamı Ali Haydar Veziroğlu öncülüğünde gelişen Demokratik Barış Hareketi ve Barış Partisi girişimi de beklediği ilgiyi göremedi. Veziroğlu, Barış Partisi’ni kapatarak, partiye ait tüm malları Milli Eğitim Bakanlığı’na bağışlamıştı.

(ANKA) 14.02.2006