AİHM din dersi itirazını görüştü - 3 EKİM 2006

Ana Sayfa	Haberler	Etkinlikler	Tüzük	Yönetim Kurulu	Şubelerimiz	İletişim	Ziyaretçi Defteri

AİHM din dersi itirazını görüştü

3 Ekim, 2006 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) bugün, Türkiye'deki zorunlu din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinin laiklik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle yapılan başvuruyu görüştü. Mahkeme kararını ileri bir tarihte verecek.

Yaklaşık iki saat süren duruşmada, Türk hükümetinin avukatı 'zorunlu derslerin AİHM içtihatına uygun olduğunu' belirtirken, başvuru sahibinin avukatı 'zorunlu derslerin laiklik ilkesine aykırı olduğu görüşünü' dile getirdi.

Türk hükümeti adına savunma yapan avukat Münci Özmen, AİHM içtihatına göre eğitimi düzenlemenin devletin yetki ve sorumluluğu altında olduğunu söyledi. Özmen, "yasaların ailelere, kurumsal eğitimi çökertme hakkı tanımadığını" kaydetti.

PSAKD Kazim GENC AIHM

Başvuru sahibinin avukatı Kazım Genç, Türkiye'deki uygulamanın laiklik ilkesine tamamen aykırı olduğunu belirtti ve laiklik ilkesi gereği devletin din dersi veremeyeceğini, sadece din derslerini gözetim ve denetim altında tutabileceğini ifade etti.

CHP'li Gülçiçek: "Laiklik davası olarak görülmeli"

Duruşmayı izleyen CHP milletvekili Ali Rıza Gülçiçek, daha sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, "bu davanın, sadece Alevilerin davası olarak değil, demokrasi ve laiklik davası olarak görülmesi gerektiğini" söyledi.

Gülçiçek, Türkiye'deki zorunlu derslerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne de aykırı olduğunu savundu.

Duruşmayı, Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden gelen Alevi dernek ve federasyonlarına üye çok sayıda Türk vatandaşı izledi.

Başvuru sahibinin ve Türk hükümetinin avukatlarının görüşlerini dinleyen AİHM, davayla ilgili kararını ileri bir tarihte verecek.

Davanın geçmişi

Alevi inancını benimseyen Hasan Zengin isimli vatandaş, AİHM'ye 2004 yılında yaptığı başvuruda, "Türkiye'nin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin din ve vicdan özgürlüğüyle ilgili 9'uncu maddesini ve eğitim hakkıyla ilgili 1'inci protokolün 2'nci maddesini ihlal ettiği" görüşünü savunmuştu.

Hasan Zengin, Türkiye'deki mahkemelere yaptığı başvuruda, 7'nci sınıfta okuyan kızı Eylem Zengin'in, din ve ahlak derslerinden muaf olmasını talep etmiş, ancak bir sonuç alamamıştı.

Zengin, Türk mahkemelerine yaptığı başvuruda, Türkiye'de verilen zorunlu din ve ahlak derslerinin, laiklik ilkesine aykırı olduğunu savunmuş ve derslerde öğretilen Sünni İslam eğitiminin tarafsız olmadığı görüşünü dile getirmişti.

Türkiye'de Anayasa'nın 24'üncü maddesinin 21'inci bölümü uyarınca ilköğretimdeki çocukların, din ve ahlak derslerine girmesinin zorunlu kılındığını belirten Zengin, AİHM'ye yaptığı başvuruda, "Türkiye'de din ve ahlak dersi öğretim biçiminin, kızının din özgürlüğüne ve ebeveyn olarak çocuğuna kendi inançlarına göre din dersi öğretilmesi güvencesine aykırı olduğu" görüşünü savunmuştu.

KAYNAK: cnn.turk.com

Zorunlu din dersi AiHM'de görüşüldü

AİHM 05-10-06 Zorunlu din dersi uygulamasının kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun ilk duruşması Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde (AİHM) gerçekleştirildi.

İlk duruşmada hükümet avukatı, zorunlu din dersinin AİHM içtihatlarına uygun olduğunu öne sürerken, başvuru sahibi Hasan Zengin'in avukatı Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Genel Başkanı Kazım Genç ise zorunlu din derslerinin Anayasa'nın laiklik ilkesine aykırı olduğunu ve insan hakkı ihlali anlamına geldiğini söyledi. Duruşmayı çok sayıda Alevi sivil toplum kuruluşu temsilci ve üyeleri ile CHP Milletvekili Ali Rıza Gülçiçek de izledi.

'LAİK DEVLET DİN DERSİ VEREMEZ'

Duruşmada hükümetini temsil eden avukat Münci Özmen, AİHM içtihatma göre eğitimi düzenlemenin devletin yetki ve sorumluluğu altında olduğunu söyleyerek yasaların ailelere, kurumsal eğitimi çökertme hakkı tanımadığını savundu. Zorunlu din dersi uygulamasının laiklik ilkesine tamamen aykırı olduğunu belirten avukat Kazım Genç ise laiklik ilkesi gereği devletin din dersi veremeyeceğini, sadece din derslerini gözetim ve denetim altında tutabileceğini ifade etti. Sonucu merakla beklenen ve pek çok dava için emsal niteliği taşıyacak olan davanın ilk duruşmasında tarafların görüşlerini dinleyen AİHM heyeti, kararını ileri bir tarihte vereceğini açıkladı. Duruşmanın ardından, bu davanın sadece Alevilerin davası olarak değil, demokrasi ve laiklik davası olarak görülmesi gerektiğini söyleyen CHP Milletvekili Gülçiçek, Türkiye'deki zorunlu din derslerinin Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi'ne (AİHS) de aykırı olduğunu söyledi. Duruşmayı, Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden gelen Alevi dernek ve federasyonlarının temsilci ve üyeleri de izledi.

Din özgürlüğüne aykırı

DAVAYA konu olan olay, Alevi inancına sahip Hasan Zengin tarafından 7. sınıf öğrencisi kızı Eylem Zengin'in tek yanlı olarak Sünni İslam inancının öğretildiği zorunlu din derslerinden muaf tutulmasına yönelik başvurusu ile başladı. İç hukuk yollarının tükenmesinin ardından 2004 yılında AİHM'e başvuran Zengin, Türkiye'nin, AİHS'nin din ve vicdan özgürlüğüyle ilgili 9. maddesini ve eğitim hakkıyla ilgili 1. protokolün 2. maddesini ihlal ettiği görüşünü savundu. Türkiye'de Anayasa'nın 24. maddesinin 21. bölümü uyarınca ilköğretimdeki çocukların, din ve ahlak derslerine girmesinin zorunlu kılındığını belirten Zengin, AİHM'ye yaptığı başvuruda, Türkiye'de din ve ahlak dersi öğretim biçiminin, kızının din özgürlüğüne ve ebeveyn olarak çocuğuna kendi inançlarına göre din dersi öğretilmesi güvencesine aykırı olduğu görüşünü dile getirdi.

Başka çare bırakmadılar

DAVAYI değerlendiren Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF) Genel Başkanı Doç. Dr. Atilla Erden, laiklik ilkesinin benimsendiği bir ülkede zorunlu din dersinin kabul edilemeyeceğini belirtti. Bu nedenle mağdur olan ve inançları konusunda dayatmalarla karşılaşan insanların hukuka başvurmasının son derece doğal olduğunu dile getiren Doç. Erden, "Biz zorunlu din dersleri nedeniyle yaşanan mağduriyeti anlatan 1 milyon kişinin imzaladığı bir dilekçeyi başbakanlığa sunduk ancak muhatap alınmadık. Sadece bu imzalar bile aileleriyle 4-5 milyon insanı temsil ediyordu. Gönül isterdi ki bu sorun ülkemiz içerisinde halledilebilsin. Ancak ne yazık ki böyle olmadı. Başka çare bırakmadılar" diye konuştu. ABF Başkanı Doç. Dr. Erden, mahkeme kararını beklediklerini ve herkesin yargı kararlarına saygı duyması gerektiğini söyledi.

Volkan Şahin - Birgün - 05.10.2006

AİHM’de bocalayan hukuk mu, anlayış mı?

AİHM AİHM’de bocalamanın, çaresiz bırakmanın, utandırılmanın ayıbı ne orada bulunan avukatların, ne de bu davayı oraya taşıyanlarındır. Bu ayıp bu davanın oraya kadar gelmesini sağlayan ve 12 Eylül’den bu güne kadar devamlılık arzeden siyasal iktidarın ayıbıdır.

12 Eylül generallerinin ideolojik duruşunun bir simgesi olan ve Anayasa ile güvence altına alınan tek ders olan “Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi” 24 yıllık uygulamadan sonra 3 Ekim’de Strasburg’daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde (AİHM) masaya yatırıldı.

Hasan Zengin, Türkiye’de zorunlu olarak uygulanan ’’Din Kültürü ve Ahlak Dersi’’nin, laiklik ilkesine aykırı olduğunu, derslerde tek yanlı olarak Sünniliğin öğretildiğini ve eğitimin tarafsız olmadığını belirterek, o dönem 7. sınıfta okuyan kızının bu dersten muaf tutulmasını talep etmişti. Bu talep büyük ve tumturaklı lafların arkasına saklanılarak reddedildi. Talebin reddedilmesi 2004 yılında AİHM yolunu açtı. Türkiye’de hukuki düzenlemlerle halledilebilecek bu sorun, sistemin tabularından ve tek yanlılığından kaynaklanan yok sayıcı ve reddedici yaklaşımlarla da beslenince Türkiye devlet olarak 3 Ekim’de AİHM’de sanık sandalyesindeydi.

Davacı Hasan Zengin adına konuşan Avukat Kazım Genç, davanın seyrini anlattıktan sonra ‘’bu davayı Hasan Zengin açmış olsa da, davanın yalnızca Hasan Zengin’i ve Alevileri ilgilendirmediğini, laiklikten yana tercih yapan herkesi ilgilendirdiğini ve bu konuda 1 milyon kişinin imza verdiğini’’ belirtti. Zorunlu din dersi uygulamasının laiklik karşıtı bir uygulama olduğunu, milyonlarca çocuğu asimilasyona tabi tuttuğunu, laiklik ilkesi gereği devletin din dersi veremeyeceğini de anlatan Genç, bu dersin kaldırılmasını talep etti.

Avukat Münci Özmen ise Türk hükümeti adına yaptığı yazılı savunmada, ‘’dersin tek yanlı olmadığı, bütün dinleri kapsadığı, ayrımcılık yapılmadığı’’ gibi klasik söylemleri tekrarlasa da, savunması sonrası mahkeme heyetindeki Portekizli, Ukranyalı, Litvanyalı ve Fransız hakimlerden gelen soru bombardımanı karşısında ciddi bir biçimde bocaladı. Hakimler, sınavdan, not kriterlerine, din bilgisinden, diğer dinlere ve Ateist olanlara yönelik düzenlemelere kadar bir çok konuda ‘’yüklenince’’ Türk hükümeti adına konuşan Avukatlar davadaki hukuki açmazları gördüklerinden olacak, inandırıcılıktan uzak, genel geçer açıklamalar yapmak zorunda kaldılar. Çünkü, hukuk, neresinden bakarsanız bakın temel kriterlerde değişmiyor. Hukukta temel doğrular değişmeyince, ‘’zor’’a kılıf bulmaya çalışan Türk hukuku da bocalamak zorunda kaldı. Mahkemeye ‘’zorunlu din dersi kalksın’’ diye gelen yüzlerce kişi de Türkiye adına bu durumdan utandı, utandırıldı.

AİHM’de bocalamanın, çaresiz bırakmanın, utandırılmanın ayıbı ne orada bulunan avukatların, ne de bu davayı oraya taşıyanlarındır. Bu ayıp bu davanın oraya kadar gelmesini sağlayan ve 12 Eylül’den bu güne kadar devamlılık arzeden siyasal iktidarın ayıbıdır. Bu ayıbın sahipleri, Dışişleri Bakanı’nın eşinin başörtüsünün serbest bırakılması için AİHM’de dava açmasına sesini çıkarmazken, Alevi bir babanın ‘’kızımı zorla din dersine sokamazsınız’’ demesini "siyasi bir karar’’ olarak değerlendiren ve AİHM’e gidişi ‘’Batı’nın tuzağına düşmek’’ olarak ilan eden ikiyüzlü anlayıştır.

Bu nedenle, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ni ve verdiği kararları ‘’Batı’nın oyunu’’ diye ‘’tu kaka’’ ilan etmeden önce dönüp kendimize bakmamız gerekiyor. Nitekim bugün hurafelerle, doğmalarla donanmış eğitim yalnızca ideolojik kaygılarla zorunlu hale getirilmiş din eğitiminin de dışına çıkmış, eğitimin bütünü kapsar hale gelmiştir. Böyle bir durumda halen laiklikten, din ve vicdan özgürlüğünden bahsetmek yanızca inandırıcılığı ortadan kaldırmıyor, 3 Ekim’de Strasborug’da yaşandığı gibi savunma adına sizi acınacak ve komik durumlara düşürüyor. Bu traji-komik durumdan ve ‘’el alemi’’ de bize güldürmekten kurtulmanın ise bir tek yolu var: Hilkat garibesi durumuna gelmiş zorunlu din dersini kaldırmak!

Birgün, 07.10.2006, NECDET SARAÇ

AABK Genel Başkanı Turgut Öker: AİHM’de bizi yargılayanlar yargılandı

Bu dava Hasan Zengin’in kişisel bir davası değildir, Bu dava daha geçen yıl 'Zorunlu Din Dersleri Kaldırılsın' diye imza veren 1 milyon kişinin ortak davasıdır. Bu davayı 2004 yılında burada açmak zorunda kaldığımızda, haklı olduğumuzu biliyorduk. Bugün Türk hükümetini temsil eden Avukatların çaresizliğini gördünüz. Bugün bizi yargılayanlar yargılandı. Mahkeme sonucu açıklamadı ancak dün kamu vicdanında mahkum olanlar, bugün de AİHM'de mahkum oldular.

12 Eylül 1980 darbesinden sonra, 1982’de yürürlüğe giren Anayasa’dan bu yana Türkiye’de zorunlu olan din dersi uygulamasına karşı açılan önemli davalardan biri Hasan Zengin’in açtığı davaydı. Hasan Zengin, açtığı davada, zorunlu olarak uygulanan ’’Din Kültürü ve Ahlak Dersi’’nin, laiklik ilkesine aykırı olduğunu, derslerde tek yanlı olarak Sünnliğin öğretildiğini, eğitimin tarafsız olmadığını belirterek, o dönem 7. sınıfta okuyan kızının bu dersten muaf tutulmasını talep etmişti. Bu talep hem ilgili mahkeme, hem de Yargıtay tarafından reddedilmiş ve konuyla ilgili olarak 2004 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) dava açılmıştı.

2004 yılında AİHM’e zorunlu din dersi uygulaması ile "Türkiye'nin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin din ve vicdan özgürlüğüyle ilgili 9'uncu maddesini ve eğitim hakkıyla ilgili 1'inci protokolün 2'nci maddesini ihlal ettiği" belirtilerek açılan davanın duruşması 3 Ekim 2006 tarihinde yapıldı.

10 kişilik hakimler heyeti…

Strasborug’daki Avrupa Parlamentosu’nun hemen yanınında inşa edilmiş AİHM’de, Hasan Zengin’in açtığı davada Fransız hakim J. P. Costa’nın başkanlığındaki mahkeme heyetinde Türk hakim Rıza Türmen’in dışında 6 ülkeden daha hakim görev yaptı.

10 kişilik hakim heyetinin hazır bulunduğu davada, Türk hükümetini Avukat Münci Özmen’in başkanlığında toplam 7 avukat temsil ederken, davacı Hasan Zengin’i, Avukat Kazım Genç ve Avukat Ali Şevki Yakışan temsil etti.

Mahkemede ayrıca Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu Genel Başkanı Turgut Öker ve araştırmacı yazar Prof. İrene Melikoff da uzman olarak yer aldılar.

Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu’nun (AABK) çağrısı ile, mahkeme salonunu tıka basa dolduran yaklaşık 200 kişinin tanıklığında mahkemede ilk söz, davacı adına Avukat Kazım Genç’e verildi. Kazım Genç, ’’Aleviler kimdir, Alevlik nedir’’ diye başladığı ve Aleviliğin Anadolu’ya özgü bir inanç olduğunu, akıl ve bilimle beslendiğini belirledikten sonra, davanın seyrini anlattı.

Dava yalnızca Hasan Zengin’in davası değildir!

Bu davayı Hasan Zengin açmış olsa da, davanın yalnızca Alevileri ilgilendirmediğini, laiklikten yana tercih yapan herkesi ilgilendirdiğini belirten Genç, ’’Din Kültürü ve Ahlak Dersi’’nin, ayrım yapılmadan herkese bütün dinleri ve kültürleri anlatıyoruz diye sunulduğunu, oysa bunun doğru olmadığını belirterek somut örnekler verdi. Bu örneklerden en çarpıcı olanlardan biri şuydu: 9. sınıf ’’Din Kültürü ve Ahlak Dersi’’ kitabında beş büyük dine toplam 9 sayfa ayrılmışken, yalnızca namaza ayrılan sayfa sayısı 20.

Kazım Genç savunmasını, zorunlu din dersi uygulamasının hem Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na, hem de Uluslararası anlaşmalara aykırı olduğunu, laiklik karşıtı bir uygulama olduğunu, laiklik ilkesi gereği devletin din dersi veremeyeceğini, sadece din derslerini gözetim ve denetim altında tutabileceğini örnekleriyle anlatarak bitirdi.

Mahkeme Başkanı Hakim J. Costa daha sonra davalı adına sözü Avukat Münci Özmen’e verdi. Özmen yazılı olarak hazırladığı savunmayı İngilizce olarak okudu. Özmen, Türkiye Cumhuriyeti adına yaptığı savunmada AİHM içtihatına göre eğitimi düzenlemenin devletin yetki ve sorumluluğu altında olduğunu belirttikten sonra bu dersin din dersi değil ’’Din Kültürü ve Ahlak Dersi’’ olduğunu, bu derste diğer dinlerin yanısıra İslam’ın anlatıldığını belirtti. Çocukları İslam konusunda yanlış bilgilendirmeden korumak için bu dersin zorunlu olduğunu da belirten Özmen, bu ders ile bir koruma yapıldığını, ayrımcılık yapılmadığını da vurguladı.

Davacı ve davalılar adına yapılan savunmalardan sonra, mahkeme heyetindeki hakimler taraflara sorular yönelttiler.

Zorunlu din dersi kaldırılmalı…

İsveçli hakim Fura Sandström, davacı Hasan Zengin’e ’’bu derslerin kaldırılmasını mı, düzenlenmesini mi istiyorsunuz’’ diye bir soru yöneltti. Davacı Avukatı Kazım Genç, tek yanlı ve bir tek inancın, Sünni İslam’ın öne çıkartıldığı bu dersin asimilasyonu hızlandıran ciddi bir araç olmasından dolayı öncelikle bu dersin zorunlu olmaktan çıkartılmasının gerektiğini belirtti. Kazım Genç, hangi din olursa olsun, eğitim sisteminde zorunlu din dersi uygulamasının tümüyle kaldırılması gerektiğini belirterek, bu dersin seçmeli olmasına da karşı olduklarını, seçmeli olduğunda çoğunluğu oluşturmayan, egemen olmayan inanç mensuplarının çok zor durumda kalacaklarını vurguladı. Bu alanda uygulama olarak Fransız veya Almanya modelinin uygulanabileceğini belirten Genç ayrıca bu davanın, inanç ve vicdan özgürlüğü temelinde kendi lehlerine sonuçlanmasının kaçınılmaz olduğunu da vurguladı.

Türk heyeti bocaladı!

Mahkeme heyetinde yer alan Portekizli, Ukranyalı, Litvanyalı ve Türk hakimler ise mahkemede davalı pozisyonda olan Türk hükümeti temsilcilerine bir çok soru yönelti. Bu sorular şunlardı:

Zorunlu olan ilgili dersin izlenmesi hangi kriterlere göre düzenleniyor? Çocuklar ders sonunda sınava giriyor mu, not kriterleri nelerdir?
Din bilgisi ve ahlak niçin birlikte işleniyor? Niçin ayrım yapılmıyor?
Bu derslerde diğer dinlere yönelik bir mevzuat var mı?
Ateist olanlara yönelik bir düzenlemeniz var mı?

İlk bölümdeki yazılı savunmada ’’Din Kültürü ve Ahlak Dersi’’ ile ilgili olarak bu dersin ne kadar tarafsız ve denetim için gerekli olduğunu anlatan Türk hükümeti avukatları, kendilerine yönelen bu sorular karşısında ciddi bir biçimde bocaladılar. Türk hükümeti adına konuşan Avukat Münci Özmen, kendileri açısından bu davadaki hukuki açmazları gördüğünden olacak, inandırıcılıktan uzak genel geçer açıklamalar yapmak zorunda kaldı.

Daha sonra mahkeme başkanı, taraflara ek savunma için onbeş gün daha süre verdi. Bu ek sürenin bitiminden sonra kararı açıklayacaklarını belirten Fransız Başkan böylece sabah saat 9’da başlayan ve tarihsel açıdan son derece önemli olan bu davayı yaklaşık 2,5 saatlik bir görüşmeden sonra bitirdi.

Öker: Bugün bizi yargılayanlar yargılandı

Mahkeme bitişinde, bu tarihi güne tanıklık etmek için mahkeme salonunu ve mahkeme salonun önünü dolduran 400’e yakın Aleviye hitap eden, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu Genel Başkanı ve bu davaya Prof. Melikoff ile birlikte uzman olarak katılan Turgut Öker şunları söyledi.

‘’Bu dava Hasan Zengin’in kişisel bir davası değildir, Bu dava daha geçen yıl ‘Zorunlu Din Dersleri Kaldırılsın’ diye imza veren 1 milyon kişinin ortak davasıdır. Bu davayı 2004 yılında burada açmak zorunda kaldığımızda, haklı olduğumuzu biliyorduk. Konfederasyonumuzun çağrısı ile bugün buraya gelen sizler, Türk hükümetini temsil eden Avukatların kendilerine yönelen sorular karşısındaki çaresizliğini gördünüz. Çünkü böyle bir ders, ne inanç, ne vicdan ne de hiç bir hukuk kriterlerine sığar. Bugün bizi yargılayanlar yargılandı. Mahkeme sonucu açıklamadı ancak onlar dün kamu vicdanında yargılanmış ve mahkum olmuşlardı, bugün bir kez daha AHİM önünde mahkum oldular. Bu davadan çıkaracağımız bir diğer derste şudur: Ülkemizde Hasan Zenginlerin sayısını çoğaltmadığımız, gaspedilmiş haklı taleplerimiz için hukuk mücadelemizi yükseltmediğimiz sürece inkarcı zihniyet varlığını koruyacaktır. Buna izin vermemenin yolu haklı mücadelemizi genişleterek yükseltmekten geçer. ’’

05-10-2006 YAZAR: ALEVİLERİN SESİ

ALEVİLER, AİHM VE RESMİ GÖRÜŞ ÜÇGENİNDE ZORUNLU DİN DERSİ

12 Eylül darbecileri tarafından “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi” dersi zorunlu hale getirilerek, insan hakları ve çocuk hakları açısından evrensel değerlere aykırı bir uygulama başlatıldı. 3 Ekim 2006 tarihinde, Fransa’nın Strasburg kentinde, Alevi örgütlerinin büyük önem verdiği bu davanın duruşması AİHM’de görüşüldü.

Çıkacak kararın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 9.maddesine ve ek 1 nolu protokolün 2. maddesine aykırılık, ayrıca bu kararda Avrupa İnsan Haklarını ve Temel Özgürlükleri Korumaya Dair Sözleşmesi’nin 9. ve ek 1 nolu protokolün 2. maddesi ile birlikte diğer uluslararası sözleşmelerinde göz önünde bulundurularak karar vermesinden başka bir seçenek görünmüyor.

(...)

AİHM’de çıkması beklenen kararın sonucu çok önemlidir. Bu karar aynı zamanda AKP hükümetinin ve resmi görüşün, bugüne kadar, konuya ilişkin savunduğu düşünsel ve hukuksal argümanlarını yerle bir edecektir.

(...)

ABF Genel Yönetim Kurulu Üyesi Turan Eser'in, konuyu Aleviler, mevcut eğitim sistemi ve AHİm açısından işlediği bu yazının tamamı Alevilerin Sesi Dergisi'nin bu hafta çıkacak 98. sayısında yayınlanmıştır.

05-10-06 - TURAN ESER

AİHM, Türkiye’deki zorunlu din derslerine itirazı görüştü

AİHM 04-10-06 Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden gelen 200 kadar Alevinin de katıldığı davada, mahkemenin, "Ateistlere yönelik nasıl bir düzenleme yapıldığı" yönündeki sorusuna, Türk hükümeti avukatları, "Henüz önümüze böyle bir dava gelmedi" diye yanıt verdi. Mahkeme ayrıca, din dersi ile ahlak dersinin birbirinden ayrı tutulup tutulamayacağını sordu.

Alevi davasında ateist sorusu

Alevi bir ailenin, çocuklarının Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersine girme zorunluluğunun kaldırılması başvurusunu görüşen AİHM'de yargıç, "Ateistlere nasıl davranıyorsunuz?" diye sordu.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Alevi bir ailenin, çocuklarının Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersine girme zorunluluğunun kaldırılmasıyla ilgili başvurusunu dün esastan gördü.

İlköğretim 7. sınıfta okuyan çocuğunun, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinden muaf olmasını talep eden, ancak Türkiye'deki mahkemelerden sonuç alamayınca AİHM'ye giden Hasan Zengin'in davasında dün şikâyetçi ve Türk hükümetinin avukatları dinlendi.

Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden gelen 200 kadar Alevinin de katıldığı davada, mahkemenin, "Ateistlere yönelik nasıl bir düzenleme yapıldığı" yönündeki sorusuna, Türk hükümeti avukatları, "Henüz önümüze böyle bir dava gelmedi" diye yanıt verdi. Mahkeme ayrıca, din dersi ile ahlak dersinin birbirinden ayrı tutulup tutulamayacağını sordu.

Türk hükümeti adına savunma yapan avukat Münci Özmen, Türkiye'de yasaların ailelere, kurumsal eğitimi çökertme hakkı tanımadığını, AİHM'nin içtihatına göre de, eğitimi düzenlemenin devletin yetki ve sorumluluğu altında olduğunu söyledi.

Savunmada, Aleviler ile Sünniler arasında ayrımcılık yapılmadığı, derslerin de din dersi değil, din ve ahlak konusunda genel kültür dersi olduğu belirtildi.

Hastanede namaz

Alevi tarafı ise, Erdoğan'ın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemde, Karacaahmet Cemevi'ni yıktırdığını hatırlattı. AKP hükümeti eleştiren Alevi tarafı, bir devlet hastanesinde topluca namaza duran insanların Türk basınında yansıyan fotoğraflarını da mahkemede göstererek, hükümetin bu yönde baskı yarattığını öne sürdü.

Başvuru sahibinin avukatı Kazım Genç, Fransa veya Almanya'daki laiklik sistemini benimsediklerini, Türkiye'deki uygulamanın laiklik ilkesine tamamen aykırı olduğunu söyledi. Genç, laiklik ilkesi gereği devletin din dersi veremeyeceğini, sadece din derslerini gözetim ve denetim altında tutabileceğini ifade etti.

Kararını daha sonra verecek olan mahkemenin taraflar arasında dostane çözüm yolu aramakta olduğu ve bu amaçla taraflardan görüş talep ettiği öğrenildi. Dostane çözüme varılamaması ve davanın Türkiye'nin aleyhine sonuçlanması halinde kendisini mağdur gören Alevi vatandaşlara, AİHM yolu açılmış olacak.

Milliyet, 04.10.09

KADILAR, MÜFTÜLER BU KEZ FETVA YAZAMADI

AİHM 3 Ekim, aleviler açısında tarihi bir gün olup Aleviliğin uluslararası bir platformda tartışılmasına vesile oldu. 3 Ekim, binlerce yıldan beri alevi ulu önderlerini yargılayan, katli vaciptir diyen, idam ettiren Kadılar ve Müftülerin zihniyetinin bu kez sanık sandalyesine oturmasıdır. 3 Ekim, modern hukuk karşısında Ebusuuhud fetvalarının bir işe yaramadığı bir gündür.

Bilindiği gibi Türkiye’de Alevi olan Hasan Zengin isimli vatandaşımız okula giden kızının din dersine girme zorunluluğunun kaldırılması için mahkemeye başvurmuş ve bu talebi mahkeme tarafından red edilince dava Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AHİM) götürülmüştü. 3 Ekim 2006 günü dava mahkemede görülmüş ve Türkiye Cumhuriyeti adına savunma yapan avukatların verilen din ve ahlak bilgisi dersinde aleviliğinde ders olarak verildiğini savunmaları üzerine dava 2 hafta sonraya ertelendi.

AHİM tarafından verilecek olan kararın Türkiye Cumhuriyeti alehine sonuçlanacağını tahmin ediyorum. Aksi taktirde AHİM kendi hukukunu çiğnemiş olacaktır. Davanın nasıl sonuçlanacağı sonra tartışılacak bir konudur. Asıl burada üzerinde durmak istediğim olay 3 Ekim’in aleviler ve Türkiye Cumhuriyeti açısında değerlendirilmesidir.

3 Ekim, binlerce yıllık zihniyetin bu gün hala devam ettiğinin belgelendiği bir gün oldu.

3 Ekim, aleviler açısında tarihi bir gün olup Aleviliğin uluslararası bir platformda tartışılmasına vesile oldu.

3 Ekim, binlerce yıldan beri alevi ulu önderlerini yargılayan, katli vaciptir diyen, idam ettiren Kadılar ve Müftülerin zihniyetinin bu kez sanık sandalyesine oturmasıdır.

3 Ekim, modern hukuk karşısında Ebusuuhud fetvalarının bir işe yaramadığı bir gündür.

3 Ekim, Pir Sultan Abdalın ‘’ Kalsın benim davam Mahşere kalsın’’ dediği mahşer günü oldu.

3 Ekim, Kerbela katliamında daha vahim olan zorunlu din dersi adı altında alevi çocuklarının asimile edip, özüne düşman eden sinsice uygulanan bir planın dünya kamuoyu önünde boşa çıkarıldığı bir gündür.

3 Ekim, Alevi İslam sentezini savunup, Diyanet İşleri Başkanlığında yer almak isteyenlerin suratlarına aleviler tarafından şamarın atıldığı gündür.

3 Ekim, işlerine geleni binlerce defa gösteren, işine gelmeyeni yok sayan ve kendilerini tarafsız olarak ilan eden Türkiye medyasının gerçek sahtekar yüzlerinin açığa çıktığı gündür.

3 Ekim, alevileri AHİM kapısında yalnız bırakan ve kendilerine sivil toplum örgütü diyen bazı kurumların ve kuruluşların söylediklerinin sadece söylemde kaldığını kanıtlayan bir gündür.

3 Ekim, Avrupanın dört bir yanında gelip mahkeme salonuna sığmayıp saatlerce dışarda yağmurda bekleyen alevilerin gerçek örgütlülüğünü, davalarına nasıl sahip çıktıklarını dosta ve düşmana gösterdikleri gündür.

3 Ekim, yok sayılan alevilerin örgütü olan Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonunun AHİM’de bilirkişi olarak dinlendiği bir gündür.

3 Ekim Türkiye açısında 12 Eylül Faşist cuntasının zorla kabul ettirdiği anayasanın modern hukuk karşısında nasıl aciz ve çaresiz kaldığı bir gün olarak tarihe geçti.

3 Ekim, kendi insanına özgürlük ve demokrasiyi layık görmeyen zihniyetin mahkum edildiği, aynı zihniyetin devam etmesi halinde daha da mahkum edileceğinin vurgulandığı bir gün oldu.

Alevilerin artık kendi haklarını nasıl arayacağını, kadıların ve müftülerin verdiği fetvaların işe yaramadığını görmeleri gerekir. Türkiye’de yaşayan alevilerin, Aleviliğin yasal güvence altına alınması, cemevlerine yasal statü verilmesi, Hacı Bektaş Veli dergahının müze olmaktan kurtarılıp alevilere verilmesi vb haklı davaları için hukuki yollara başvurmaları hayati önem taşımaktadır. Davayı ulaslararası platforma taşıyan Hasan Zengin’e tüm aleviler sahip çıkmalıdır. Çünkü binlerce yıllık zihniyetin devamı olan bu günkü zihniyetin ne yapacağı belli olmaz.

Ayrıca benim için 3 Ekim günü alevilerin ibadet yeri olan Cemevinin nasıl bir bilim yuvasına dönüştürüldüğünü görme açısında önemlidir. Strasburg’da AHİM davasını değerlendirmek üzere geldiğimiz Ofenburg Cemevini görme imkanım oldu. Yeni inşaa edilmiş olan binanın içinde cemevi, kurs odaları, gençlik odası, kafeterya, büyük salonu, mutfağı, yönetim odaları ile İsviçre’nin her bölgesinde bulunan Gemeindeschaftzenrum’lardan daha modern olduğunu, eksiği olmadığını, fazlasının olduğunu gördüm, Bu cemevini yapan canlara, katkı sunan herkese teşekkür ederim. Tüm alevilerin örnek alacağı bir mekan olup darısı tüm diğer canların başına.

04-10-06 YAZAR: IBRAHIM TUMAY - KAYNAK: www.alevi.com

KONU İLE İLGİLİ HABERLER